Bài 8. PHÂN TÍCH BỆNH

   Bệnh 1. Máy có màn sáng mờ và không có hình

Ko len hinh

Bệnh 1 : Máy có màn sáng, không có hình .

Xem sơ đồ khối Video

  • Nguyên nhân : => Mất cả 3 tín hiệu Video đi tới Ka tôt .

    Chi tiết là do một trong các nguyên nhân sau :
    - Hỏng IC tiền khuếch đại Video ( IC102 )
    - Mất nguồn 5V cấp vào chân số 10 ( IC102 )
    - Mất xung Clamp đi vào chân 23 ( IC102 )
       Xung Clamp có nhiệm vụ ghim mức thềm cho tín hiệu Video
    - Mất nguồn 8V cấp vào chân số 8 ( IC105 )
      Nguồn 8V cấp vào IC công suất để định thiên cho các đèn công
      suất trong IC .
    - Hỏng IC khuếch đại công suất Video ( IC105 )
    - Đứt cáp tín hiệu từ máy tính sang Monitor ( khi đồng thời đứt cả ba đường R,G,B )
     
  • Phương pháp kiểm tra :
    - Đo kiểm tra điện áp 5V cấp cho IC tiền khuếch đại Video IC102
    - Kiểm tra nguồn 8V cấp vào chân số 8 IC công suất IC105
    - Dùng đồng hồ Digital có thang đo tần số đo kiểm tra tín hiệu xung Clamp, xung này có tần số bằng tần số H.syn, nếu đặt ở độ phân giải 800x600 thì tần số H.syn khoảng 38KHz
    - Kiểm tra cáp tín hiệu ở các chân R, G, B .

    Chan rắc Monitor

    Đế đèn

     IC tiền khuếch đại và IC khuếch đại công suất Video

    Nếu sau khi kiểm tra các điều kiện trên đã tốt thì bạn hãy :
    => Thay thử IC tiền khuếch đại Video IC102
    => Thay thử IC khuếch đại công suất Video IC105
     

   Bệnh 2 : Màn ảnh bị sai mầu, ngả sang mầu
                 tím, vàng hoặc xanh v v...

Sai mầu

Màn ảnh ngả mầu tím do mất mầu G ( xanh lá )

Sai mầu

Màn ảnh ngả mầu vàng do mất mầu B ( xanh lơ )

Sai mầu

Màn ảnh ngả mầu xanh do mất mầu R ( mầu đỏ )

  • Hiện tượng trên do một trong các nguyên nhân sau :
    - Đứt cáp tín hiệu từ máy tính sang Monitor
    - Bong mối hàn trên IC tiền khuếch đại hoặc khuếch đại công suất
    - Hỏng một nhánh của IC tiền khuếch đại Video IC102
    - Hỏng một nhánh của IC khuếch đại công suất Video IC105
    - Khô tụ nối tầng từ IC công suất sang 3 Katôt
    - Hỏng mạch Bias làm cho điện áp trên 3 Katôt bị lệch
    - Một Katôt đèn hình mất khả năng phát xạ .
     
  • Phương pháp kiểm tra sửa chữa :
    - Đo sự thông mạch của cáp tín hiệu, nếu thấy đứt một trong số các dây mầu R, G, B thì bạn cần phải thay cáp tín hiệu, nếu thay cáp bạn cần đấu đúng các đường R, G, B, H.syn, V.syn .
    - Hàn lại IC102 (tiền khuếch đại) và IC105 (khuếch đại công suất) để loại trừ nguyên nhân bong mối hàn .
    KĐ Video

    - Đo các chân tín hiệu ra của IC tiền khuếch đại Video phải có điện áp bằng nhau ( các chân ra là ROUT, GOUT và BOUT  ở các chân 19, 20, 21 của IC102 ), điện áp trên các chân này khoảng 2 đến 2,5V  nếu một chân nào đó điện áp quá thấp là do hỏng IC .
    - Đo vào ba Katôt là KR, KG và KB phải có điện áp một chiều sấp sỉ bằng nhau, nếu các điện áp này bị lệch thì cần kiểm tra các điện áp phân cực R_BIAS, G_BIAS, B_BIAS xem có bằng nhau không ?, nếu các điện áp phân cực quá chênh lệch là do hỏng IC102
    - Nếu trên các chân 19, 20, 21 (chân tín hiệu ra) có áp DC bằng nhau và các chân 14, 15, 16 (chân Bias) có áp DC bằng nhau thì IC102 thường không hỏng .
    - Bạn hãy kiểm tra các tụ nối tầng sang ba Katôt là CR04, CG04 và CB04 xem có bị khô không ? bạn có thể thay thử tụ mới .
    - Thay thử IC công suất Video - IC105

    IC công suất

    => Nếu đã kiểm tra và thay thử các bước như trên mà bệnh vẫn còn thì bạn cần kiểm tra độ phát xạ của đèn hình, bạn dùng điện trở 1KΩ/ 2W đấu từ Katôt xuống mass thì màn hình phải sáng mạnh về mầu của Katôt đó, nếu màn hình ít thay đổi là do katôt đèn hình bị hỏng .

   Bệnh 3 - Màn ảnh sáng trắng, có tia quét ngược,
                 không có hình .

Tia quét ngược

Màn ảnh sáng trắng có tia quét ngược, không hình.

  • Hiện tượng trên do một trong các nguyên nhân sau :
    - Mất điện áp DC trên 3 Katôt, nguyên nhân này thường do mất 80V cấp cho tầng công suất Video, một số ít trường hợp là do hỏng mạch Bias phân cực một chiều cho 3 katôt .
    - Điện áp lưới G2 quá cao, trường hợp này thường do hỏng triết áp G2 trên cao áp .
    - Do mất điện áp âm trên lưới G1, thông thường G1 có khoảng
        -30V
     
  • Phương pháp kiểm tra sửa chữa :
    - Kiểm tra điện áp một chiều trên 3 Katôt, bình thường 3 Katot phải có điện áp khoảng 50 - 60V và chúng sấp sỉ bằng nhau .
    - Nếu điện áp trên 3 Katôt giảm thấp ( còn khoảng 10V ) thì bạn cần kiểm tra điện áp 80V cấp cho mạch công suất Video ( đo trên tụ lọc to nhất trên vỉ đuôi đèn hình )
    - Kiểm tra điện áp lưới G1 xem có khoảng -30V không ?, nếu G1 có điện áp bằng 0V bạn cần kiểm tra điện áp -150V ở sau cao áp cung cấp cho mạch Bright và dập điểm sáng .
    - Nếu cả hai điện áp 3 Katôt và G1 đều bình thường thì bạn cần tháo cuộn cao áp ra để đi thay triết áp G2 ( mang đến thợ chuyên sửa cao áp )

Cao áp

Đèn hình và cao áp
 

   Bệnh 4 :  Hình ảnh bị nhoè, không rõ chi tiết.

Nhoè hình

Nhoè hình, nhìn không rõ các chi tiết

  • Hiện tượng trên do một trong các nguyên nhân sau :
    - Hỏng đế đèn hình : Với nguyên nhân này thì thường sinh ra hiện tượng màn hình nhoè khi mới bật máy, chạy nóng máy thì đỡ dần và hết nhoè .
    - Hỏng triết áp Pocus trên thân cuộn cao áp : Với nguyên nhân này thông thường máy có hiện tượng => Mới bật máy hình rõ sau đó càng chạy ảnh càng nhờ đi .
    - Đèn hình già : Nếu đèn hình già thì thông thường màn hình tối
     
  • Phương pháp kiểm tra sửa chữa :
    - Nếu lúc đầu nhoè sau đó ảnh rõ dần là do hỏng đế đèn hình, bạn cần thay đế đèn hình là OK .

        đế đèn

     Bạn hãy thay đế đèn hình ( mầu trắng )

    - Nếu lúc đầu ảnh rõ sau đó ảnh nhoè dần là do hỏng triết áp Pocus phía trên thân cuộn cao áp .

    Cao áp

    Cao áp và hai triết áp chỉnh độ sáng (chỉnh G2) và chỉnh nhoè hình (chỉnh Pocus)
    - Nếu đã khắc phục các nguyên nhân trên mà ảnh vẫn nhoè là do đèn hình bị già , độ hội tụ kém .

   Bệnh 5 : Hình ảnh có bóng kéo sang bên phải
               thành vệt tối .

  • Hiện tượng trên do một trong các nguyên nhân sau :
    - Tầng công suất Video hoạt động yếu
    - Tụ nối tầng từ tầng công suất Video sang Katôt bị khô
    - Nguồn 80V cấp cho tầng công suất bị giảm thấp .
     
  • Phương pháp kiểm tra sửa chữa :
    - Kiểm tra nguồn 80V xem có đủ không ?, nếu điện áp này giảm
     < 80V thì bạn hãy thay thử tụ lọc nguồn trên đường này .
    - Thay các tụ hoá nối tầng sang 3 Katôt .
    - Thay IC công suất IC105

   Bệnh 6 : Mất hiển thị  các chức năng điều
                 chỉnh trên màn hình

  • Hiện tượng trên do một trong các nguyên nhân sau :
    - Mất tín hiệu Data hoặc Clock từ CPU đưa tới IC Video IC102, đi vào chân 11 ( SDA - Signal Data ) và chân 12 ( SCL- Signal Clock )
    - Mất xung dòng ( HFLB) đi vào chân số (24) IC102
    - Mất xung mành ( VFLB) đi vào chân số (1) IC102
    - Mất điện áp 5V cấp cho chân tạo tín hiệu hiển thị .
    - Hỏng IC 102
     
  • Phương pháp kiểm tra sửa chữa :
    - Dùng đồng hồ Digital có thang đo tần số để đo các xung dòng và xung mành ở chân (24) và chân (1) của IC102 , nếu máy tính đặt độ phân giải 800x600  thì xung dòng có tần số khoảng 38KHz, xung mành có tần số khoảng 75Hz .
    - Kiểm tra điện áp 5V cấp vào chân (18) IC102
    - Kiểm tra các đường dữ liệu Data và Clock từ IC Vi xử lý đưa tớ các chân (11) và (12) IC102 .

  Bệnh 7 : Máy có đèn báo chờ, không lên màn sáng .

Toi om     Xem sơ đồ Máy 

Máy có đền báo chờ, không lên màn sáng .

  • Hiện tượng trên do một trong các nguyên nhân sau :
    - Nguyên nhân chính thường do  => Cao áp không hoạt động .
    - Nguyên nhân làm cho cao áp không hoạt động  là :
          - Đứt cáp tín hiệu từ máy tính sang Monitor ( nếu đứt các
             đường xung đồng bộ H.SYN hoặc V.SYN )
          - Mất nguồn B+ cấp cho cao áp
          - Mất nguồn cấp cho IC dao động hoặc tầng kích dòng
          - Hỏng IC dao động hoặc tầng kích dòng
     
  • Phương pháp kiểm tra sửa chữa :
    - Bạn hãy xác định xem cao áp đã chạy chưa?  bằng cách => Đo vào chân G2 đèn hình, nếu điện áp = 0V DC thì => cao áp chưa chạy .

    đo G2
      
                    Đo xem cao áp hoạt động chưa ?

    - Kiểm tra điện áp B+ cấp vào chân cao áp ( chân B+ là chân có trở kháng thông với chân C sò dòng, thông thường là chân số 2 tính theo chiều thuận kim đồng hồ )

    Đo B+
     
                      Đo áp B+ cấp cho cao áp


         => Điện áp B+ phải có từ 50V đến 120V thì cao áp mới hoạt động, nếu điện áp này mất thì bạn cần xem lại điện áp ra từ nguồn
    - Để đồng hồ vạn năng ở thang x10V AC đo vào chân B sò dòng (máy Samsung 793DFX thì sò dòng là Q490 ) xem có dao động không ? , chân B phải có 0,6V AC nếu có sò trong máy hoặc 1,5V AC nếu không có sò dòng => thì cao áp mới chạy .

    Đo dao động
      
                              Đo dao động tại chân B sò dòng

        => Nếu điện áp dao động = 0V AC => nghĩa là máy đang bị mất dao động .
       => Nếu có dao động mà cao áp không chạy thì bạn cần thay sò công suất dòng, nếu mất dao động thì cần kiểm tra tiếp như sau
    - Kiểm tra xem chân H.SYN và V.SYN trên cáp tín hiệu còn thông mạch không ?
    Chân cáp

    - Kiểm tra xem có 12V cấp vào chân 29 của IC dao động( IC401) không ?
          => Nếu mất điện áp 12V ở chân 29 IC dao động thì bạn hãy kiểm tra các đèn công tắc Q624 và Q625 , IC ổn áp IC622 , kiểm tra lệnh OFF2 điều khiển vào chân B đèn Q624 ( Lưu ý : lệnh OFF2 chỉ xuất hiện khi có hai xung H.SYN, V.SYN và IC Vi xử lý tốt .
          => Nếu có Vcc 12V thì bạn dùng đồng hồ Digital chuyển thang đo tần số đo xem có dao động ra tại chân 26 ( H.OUT ) không ? tần số chân này khoảng 38KHz nếu máy tính để độ phân giải 600x800 ,  hoặc đo điện áp chân này phải có khoảng 2 đến 2,5V DC .
         => Nếu có Vcc nhưng không thấy dao động ra thì => Hàn lại chân IC, nếu không được thì => thay IC mới và kiểm tra lại .
    - Nếu đã có dao động ra ở chân 26 - IC401 thì bạn hãy kiểm tra kỹ tầng kích dòng xung quanh đèn Q401, biến áp T401 và nguồn 50V cấp vào mạch này .
     

   Bệnh 8 - Đèn báo nguồn chớp liên tục, không lên màn sáng.

Bệnh tự kích

Đèn báo nguồn chớp liên tục, máy không lên màn sáng

  • Hiện tượng trên do một trong các nguyên nhân sau : 
    - Chập phụ tải đầu ra của nguồn, hiện tượng này chiếm tới 80% là do chập sò dòng và hỏng cao áp .
    - Do chập đèn Mosfet hoặc Điôt chỉnh lưu trên mạch Regu
    - Do hỏng mạch hồi tiếp so quang ( ở các máy có nguồn hồi tiếp so quang )
     
  • Phương pháp kiểm tra sửa chữa :
    Lưu ý : Hiện tượng này đa số là do chập sò dòng và hỏng cao áp, nên bạn hãy kiểm tra sò dòng trước :

    Sò dòng

                       Vị trí sò công suất dòng trên máy

    - Để đồng hồ ở thang x1Ω   đo từ chân C sò dòng với mass, nếu trở kháng = 0 Ω   thì => Sò dòng bị chập .
          => Nguyên nhân làm cho sò dòng bị chập thường là do bị chập cao áp, thông thường là chập tụ ABL ở trong cao áp => có thể sửa được .

          => Phương pháp kiểm tra cao áp : Để đồng hồ ở thang x 1KΩ  đo từ núm HV của cao áp với mass ( Cần tháo núm cao áp ra ngoài, lưu ý thoát điện trước khi tháo, cách tháo => đưa tô vít vào trong núm cao áp rồi dùng tôvit khác chập cán tô vít xuống mass đèn hình, bạn có thể bị giật nếu quên không thoát điện HV trên núm cao áp )

    Đo cao áp

                                             Đo kiểm tra cao áp

        => Khi đo từ núm HV xuống mass nếu kết quả đo là :
                   - Kim đồng hồ không lên => Cao áp tốt
                   - Kim đồng hồ lên một chút => Cao áp bị dò tụ ABL
                   - Kim đồng hồ lên nhiều =>  Cao áp bị chập tụ ABL
        => Nếu cao áp bị dò hay chập tụ ABL => bạn hãy tháo cao
             áp ra mang tới thợ chuyên sửa cao áp để thay tụ là được
     => Nếu đúng là máy bị hỏng cao áp thì thông thường sau khi thay thế sửa chữa cao áp xong ráp lại máy, thay sò dòng mới là => OK
     .

    => Nếu chập sò dòng nhưng cao áp lại không hỏng thì bạn hãy cẩn
     thận   => Vì đây là bệnh " Ngốn sò " thay bao nhiêu vào cũng ít, với trường hợp này bạn cần kiểm tra kỹ mạch Regu tăng áp , nguyên nhân thường do mạch này đưa ra áp B+ quá cao => gây hỏng sò dòng .
       Để tìm ra được bệnh này đôi khi phải hy sinh mất 1-2 con sò dòng
    => Nếu thay sò dòng vào, bật công tắc vài giây sau lại chết liền thì hãy kiểm tra thật kỹ mạch sau => Mạch hồi tiếp từ cao áp về IC dao động,   Hãy Xem sơ đồ Máy    bắt đầu từ chân AFC của cáo áp => đi qua R533 => qua D532 => qua R538 => R539 vầ chân 15 - IC401, đó là đường hồi tiếp để ổn định điện áp B+, nếu không tìm thấy hư hỏng, bạn hãy thay thử IC401 .

    - Trường hợp sò dòng không chập, bạn cần kiểm tra kỹ các đường phụ tải khác như đường 80V cấp cho mạch khuếch đại công suất Video, đường 14V và -14V cấp cho IC công suất mành
    - Một phụ tải có trở kháng bình thường là khi bạn để thang x1Ω  đo giữa đường cấp nguồn đó với mass phải có một chiều lên kim ( trở kháng thấp) và một chiều không lên kim hoặc chỉ lên một chút (trở kháng cao)

Đo thứ cấp

Đo trở kháng các đường phụ tải của nguồn

     - Nếu bạn đã kiểm tra  kỹ các phụ tải mà không phát hiện thấy bị chập
       thì nguyên nhân sẽ là hỏng mạch hồi tiếp so quang ( với các máy có
       nguồn hồi tiếp so quang ) , bạn hãy thay thử IC Opto hoặc IC KA431
      của mạch hồi tiếp.

So quang

Mạch hồi tiếp so quang của khối nguồn

    Bệnh 9 - Màn hình co hai bên ( co thẳng mép ) chỉnh dãn ngang có tác dụng nhưng không dãn hết .

Co hình

Bệnh màn hình bị co hai bên

  • Hiện tượng trên do một trong các nguyên nhân sau : 
    - Hỏng mạch REGU tăng áp => làm cho nguồn B+ cấp cho cao áp giảm thấp .
    - Mất lệnh H.Size điều chỉnh kích thước ngang màn hình .
     

  • Phương pháp kiểm tra sửa chữa :
    - Đo điện áp B+ cấp cho cao áp xem có bao nhiêu vol DC ?

    Đo B+

                                  Đo điện áp B+

    - Điện áp B1 sau nguồn  là 50V , sau khi qua mạch tăng áp ta thu được áp B+, bình thường điện áp B+ phải có từ 70V đến 120V tuỳ theo độ phân giải, độ phân giải càng cao thì áp B+ càng cao .
    - Nếu áp B+ =  B1 => chứng tỏ mạch REGU không hoạt động .

    Đo dao động
     
               Sơ đồ nguyên lý mạch REGU tăng áp

     Phân tích trên sơ đồ Máy Samsung 793DFX    

    - Bạn hãy đo kiểm tra chân G đèn Mosfet Q590 phải có khoảng 10V AC , nếu đã có điện áp dao động này bạn hãy thay thử Mofet Q590, nếu mất điện áp hay đó chỉ là điện áp một chiều thì bạn hãy kiểm tra tiếp như sau :
    - Sử dụng đồng hồ Digital có thang đo tần số để xác định xem có dao động ra ở chân B OUT ( chân 28 IC dao động IC401 ) không ? , nếu có dao động đồng hồ sẽ báo tần số khoảng 30 đến 40KHz

    Đèn mosfet

    - Kiểm tra kỹ hai đèn đệm là Q501 và Q502 trên đường khuếch đại xung dao động trước đèn Mosfet .
    - Nếu mất dao động ra ở chân 28 - IC401 => bạn hãy thay thử IC dao động IC401 .
    - Nếu đã thay IC mà không có dao động => bạn cần kiểm tra các linh kiện sau :
             - R506 và R508  của mạch dò điện áp B_SENSE, đây là điện áp bảo vệ mạch REGU, ngắt mạch REGU khi chúng hoạt động quá tải.
             - Kiểm tra kỹ mạch hồi tiếp từ cao áp về IC401 qua các linh kiện sau : từ chân AFC qua R593 => qua điôt D592 => qua R538, R539 sau đó cấp áp hồi tiếp vào chân 15 IC dao động IC401
             - Kiểm tra các linh kiện xung quanh các chân 14, 15, 16 của IC dao động .

    * Nếu điện áp B+ có đủ ( khoảng 90V khi chạy độ phân giải 800x600 ) thì bạn cần kiểm tra lệnh dãn ngang gồm các lệnh SIZE_ADJ , MODE_SIZE từ vi xử lý đưa tới  điều khiển mạch dãn ngang .

    Lưu ý : Bệnh này không phải hỏng đèn dãn ngang vì nếu hỏng đèn dãn ngang => màn ảnh sẽ bị méo gối .