Bài 6. Khối quét mành

1 - Nhiệm vụ của khối quét mành

  Nhiệm vụ chính của khối quét mành là tạo ra xung mành điều khiển cuộn lái mành quét tia điện tử dãn theo chiều dọc 
    Nếu khối quét mành không hoạt động thì màn ảnh chỉ còn một vạch sáng ngang màn hình .

Khối quét mành chập chờn lúc chạy lúc không

Đưa trỏ chuột vào hình ảnh xem chú thích

Cuộn lái tia gắn trên cổ đèn hình có nhiệm vụ
 lái tia điện tử quét theo chiều dọc ( lái mành)
 và quét theo chiều ngang ( lái dòng )

 2. Sơ đồ tổng quát của khối quét mành

Sơ đồ khối quét mành Ti vi mầu

      Khối quét mành gồm hai mạch chính là mạch tạo dao động và mạch khuếch đại công suất

  1. Mạch tạo dao động mành : Nằm trên IC tổng, mạch không tự dao động mà lấy xung dòng chia ra thông qua bộ chia. Lệnh chuyển hệ System tác động vào bộ chia để thay đổi tỷ lệ chia sao cho ở hệ Pal ta thu được 50Hz, ở hệ NTSC ta thu được 60Hz
        Xung đồng bộ V.syn đi vào mạch dao động để ổn định tần số quét mành
        Mạch dao động mành có nguồn nuôi 12V cung cấp từ cao áp .

  2. Mạch KĐ công suất mành : Sử dụng một IC công suất KĐ xung mành lên biên độ đủ lớn cung cấp cho lái tia , có 2 loại IC công suất thường được sử dụng, đó là IC công suất mành sử dụng nguồn đơn 24V và IC công suất nguồn sử dụng hai nguồn 12V và 46V

   3. Các loại IC công suất mành

       3.1 - IC công suất mành chạy nguồn đơn 24V

Bạn đưa trỏ chuột vào sơ đồ để xem chú thích

Khối quét mành có IC công suất chạy nguồn đơn 24V

  Đặc điểm của mạch công suất mành dùng IC 24V

  • Có một đường ra lái tia, điện áp chân lái tia có 12V DC

  • Chỉ có một đường tín hiệu dao động tới

  • Có tụ điện và điện trở thoát lái tia.( C2, R1 )

  • Có mạch hồi tiếp sửa méo tuyến tính hồi tiếp từ sau lái tia về tầng tiền khuếch đại ( C3, V.LIN, C4, R2)  khi hỏng các linh kiện trong mạch hồi tiếp này   (VD: hỏng C3, C4 ) hình ảnh bị co dưới và méo tuyến tính .

Ảnh bị méo tuyến tính do mất hồi tiếp, hiện
 tượng này thường do khô tụ hồi tiếp

  • Khi mất nguồn Vcc 24V màn ảnh còn 1 vạch sáng ngang

  • Khi mất điện áp 12V cung cấp cho mạch dao động => màn ảnh còn một vạch sáng ngang

  • Hỏng IC công suất => màn ảnh còn một vạch sáng ngang

       3.2 -  IC công suất mành chạy nguồn kép 12V và 46V

Bạn đưa trỏ chuột vào sơ đồ để xem chú thích

Khối quét mành có IC chạy nguồn 12V và 46V

  Đặc điểm của mạch công suất mành dùng IC kép 12V và 46V

  • IC có nguồn kép 12V & 46V không có mạch sửa méo tuyến tính, quá trình sửa méo được thực hiện từ mạch dao động .

  • Có hai đường tín hiệu dao động đi tới IC công suất

  • Có hai đường ra lái tia, điện áp DC ra lái đo được khoảng 6V DC

  • Nếu mất nguồn 46V cung cấp cho IC thì màn sáng co phía trên và có tia quét ngược trên đầu .

Hiện tượng do mất nguồn 46V cung 
cấp cho IC công suất mành

  • Nếu mất nguồn 12V hoặc hỏng IC công suất hoặc mất điện áp 12V cung cấp cho IC dao động thì màn ảnh còn một vạch sáng ngang

 4. Phân tích khối quét mành National TC485XR

Bạn đưa trỏ chuột vào sơ đồ để xem chú thích

Sơ đồ khối quét mành Tivi National TC485XR

IC công suất mành AN5521

  1) Phân tích khối quét mành National TC 485XR :

   Mạch tạo dao động :  nằm trong IC tổng IC601 - TA8653 có

  • Chân cấp nguồn cho mạch dao động là chân 6, nguồn nuôi mạch dao động suất phát từ bộ nguồn chính

  • Chân 32 nhận điện áp hồi tiếp về để sửa méo tuyến tính

  • Chân 31 đi đến mạch điều chỉnh chiều cao của hình

  • Dao động ra ở chân số 29

   IC công suất mành : Sử dụng IC nguồn đơn 24V, điện áp 24V được cung cấp từ khối nguồn .

  •  Chân 3 và chân 7 IC công suất  là chân Vcc 24V

  • Chân 4 nhận dao động đi tới

  • Chân 2 : là xung mành đi ra đưa đến lái tia quét mành

  • Chân 6 cung cấp xung mành cho Vi xử lý để tạo hiển thị trên màn hình .

  • Mạch hồi tiếp sửa méo tuyến tính bao gồm R423, R416, C417

   2) Hư hỏng của khối quét mành National và phương pháp kiểm tra sửa chữa .

     a) Hiện tựơng  1 : Màn sáng chỉ còn một vạch sáng ngang

Màn sáng còn một vạch sáng ngang

      Nguyên nhân của hiện tượng trên là do :

  • Mất điện áp nguồn cung cấp cho IC công suất mành

  • Mất điện áp nguồn cung cấp cho mạch dao động mành trên IC tổng

  • Lỏng chân IC công suất mành, dạn mối hàn

  • Hỏng IC công suất mành

    Phương pháp kiểm tra sửa chữa :

  • Xác định đúng IC công suất mành ( dò từ rắc lái tia về theo dây mầu vàng của rắc lái tia - Dây lái mành )

Rắc cắm cho cuộn lái tia

  • Hàn lại IC công suất mành

  • Để thang x1W  và đo giữa chân 3 và 7 IC công suất với mass, nếu có điện trở = 0W  là chập IC, nếu một chiều đo kim lên quá nửa thang đo, một chiều kim lên một chút là trở kháng bình thường .

  • Đo điện áp Vcc ở chân 3 và chân 7 IC công suất xem có 24V không ? nếu mất áp 24V cần kiểm tra từ phía nguồn và R841

  • Đo điện áp ở chân 6 IC tổng xem có 12V không ?, nếu mất thì kiểm tra từ nguồn 16V và điện trở R607

  • Nếu các chế độ điện áp có đủ thì thay IC công suất mành AN5521

  b) Hiện tượng 2 : Màn sáng bị co bên dưới , chân ngắn đầu dài, méo hình .

Hình ảnh bị méo tuyến tính

    Nguyên nhân của hiện tượng trên là do :

  • Điện áp hồi tiếp về chân số 32 IC tổng bị sai , thường hay bị khô tụ hồi tiếp C417 hoặc triết áp V.LIN bị chỉnh sai .

  • Điện áp 24V bị sụt áp

  • Hỏng một vế công suất trong IC

    Phương pháp kiểm tra sửa chữa

  • Thay tụ hoá C417 hoặc các tụ hoá thuộc mạch hồi tiếp gần IC công suất mành.

  • Kiểm tra nguồn Vcc xem có đủ không, nếu thiếu thì cần lưu ý các tụ lọc nguồn trên đường Vcc

  • Nếu đã làm các việc trên mà không được thì cần phải thay  IC công suất mành .

    Chú ý :

  Tất cả các máy sử dụng IC công suất nguồn đơn 24V như trên thì đều có các bệnh tương tự và quá trình kiểm tra sửa chữa cũng  tương tự

 

   5 -  Phân tích khối quét mành Tivi Sony 1484, 1485

Bạn đưa trỏ chuột vào sơ đồ để xem chú thích

Sơ đồ khối quét mành các máy Sony1484, 1485

IC công suất mành LA7830

  • Mạch dao động mành nằm trên IC tổng được cấp nguồn thông qua chân 19 của IC tổng , nguồn cấp cho mạch dao động là 9V và bắt nguồn từ cao áp (15V) sau khi đi qua IC7809 .
  • IC công suất mành cũng sử dụng nguồn 24V lấy từ cao áp .
  • Khối quét mành có mạch hồi tiếp ( mạch mầu tím ) hồi tiếp từ sau lái tia về chân 17 IC tổng để sửa méo tuyến tính .
  • Các triết áp RV503 là chỉnh chiều cao của hình, RV502 là chỉnh tuyến tính của hình ảnh .
  • Xung mành từ chân 7 IC công suất đi qua tụ C007 đến mạch Vi xử lý để xác định vị trí hiển thị trên màn hình .

  Các bệnh thường gặp của khối quét mành Tivi Sony 1484, 1485

     a) Hiện tựơng  1 : Màn sáng chỉ còn một vạch sáng ngang

Màn sáng còn một vạch sáng ngang

    Nguyên nhân của hiện tượng trên là do :

  • Mất nguồn 24V đi vào chân 3 và chân 6 IC công suất

  • Mất điện áp 9V cung cấp cho chân 19 và chân 47 IC tổng

  • Hỏng IC công suất mành

    Phương pháp kiểm tra sửa chữa

  • Xác định đúng IC công suất mành ( dò từ rắc lái tia về theo dây mầu vàng của rắc lái tia là dây lái mành )

Rắc cắm cho cuộn lái tia

  • Hàn lại IC công suất mành

  • Để thang x1W  và đo giữa chân 3 và 6 IC công suất LA7830 với mass, nếu có điện trở = 0W  là chập IC, nếu một chiều đo kim lên quá nửa thang đo, một chiều kim lên một chút là trở kháng bình thường .

  • Đo điện áp Vcc ở chân 3 và chân 7 IC công suất xem có 24V không ? nếu mất áp 24V cần kiểm tra các linh kiện R853, D856

  • Đo điện áp ở chân 19 và 47  IC tổng xem có 9V không ?, nếu mất thì kiểm tra từ nguồn 15V kiểm tra các linh kiện R854, D853, kiểm tra IC ổn áp LA7809

  • Nếu các chế độ điện áp có đủ thì thay IC công suất mành LA7830

  b) Hiện tượng 2 : Màn sáng bị co bên dưới , chân ngắn đầu dài, méo hình .

Hình ảnh bị méo tuyến tính

    Nguyên nhân của hiện tượng trên là do :

  • Điện áp hồi tiếp về chân số 17 IC tổng ( về phần tiền khuếch đại ) bị sai , thường hay bị khô các tụ hồi tiếp C512, C531,  hoặc triết áp V.LIN bị chỉnh sai .

  • Điện áp 24V bị sụt áp

  • Hỏng một vế công suất trong IC

    Phương pháp kiểm tra sửa chữa

  • Thay các tụ hoá C512, C531  thuộc mạch hồi tiếp gần IC công suất mành.

  • Kiểm tra nguồn Vcc xem có đủ không, nếu thiếu thì cần lưu ý các tụ lọc nguồn trên đường Vcc

  • Nếu đã làm các việc trên mà không được thì cần phải thay  IC công suất mành .

6 - Phân tích sơ đồ khối quét mành các máy Samsung vina
       CS2040, CS5085

Bạn đưa trỏ chuột vào sơ đồ để xem chú thích

Sơ đồ khối quét mành các máy Samsung CS2040, CS5085

IC công suất mành TDA8356

  • Mạch dao động mành nằm trên IC tổng được cấp nguồn thông qua chân 20 của IC tổng , nguồn cấp cho mạch dao động là 8V và bắt nguồn từ bộ nguồn (15V) sau khi đi qua IC802.
  • IC công suất mành là IC sử dụng nguồn kép 12V & 46V ( ở máy này đường 12V chạy thẳng 15V )  lấy từ cao áp .
  • Khối quét mành này không có mạch hồi tiếp sửa méo tuyến tính
  • Có hai tín hiệu dao động đi từ hai chân 18 và 19 của IC tổng đến hai chân 1 và 2 của IC công suất mành, và có hai đường xung mành đi ra lái tia từ chân 7 và 9 của IC công suất
  • Xung mành từ chân 7 IC công suất đi qua tụ C916 đến mạch Vi xử lý để xác định vị trí hiển thị trên màn hình .

   Các bệnh thường gặp của khối quét mành Tivi Samsung CS2040, CS5085

     a) Hiện tựơng  1 : Màn sáng chỉ còn một vạch sáng ngang

Màn sáng còn một vạch sáng ngang

    Nguyên nhân của hiện tượng trên là do :

  • Mất nguồn 15V đi vào chân 3  IC công suất

  • Mất điện áp 8V cung cấp cho chân 20 IC tổng

  • Hỏng IC công suất mành

    Phương pháp kiểm tra sửa chữa

  • Xác định đúng IC công suất mành ( dò từ rắc lái tia về theo dây mầu vàng của rắc lái tia là dây lái mành )

Rắc cắm cho cuộn lái tia

  • Hàn lại IC công suất mành TDA8356

  • Để thang x1W  và đo giữa chân 3  và chân 6 của IC công suất TDA8356 với mass, nếu có điện trở = 0W  là chập IC, nếu một chiều đo kim lên quá nửa thang đo, một chiều kim lên một chút là trở kháng bình thường .

  • Đo điện áp Vcc ở chân 3 và chân 7 IC công suất xem có 15V không ? nếu mất áp 15V cần kiểm tra các linh kiện R409, D403

  • Đo điện áp ở chân 20  IC tổng xem có 8V không ?

  • Nếu các chế độ điện áp có đủ thì thay IC công suất mành TDA8356

     b) Hiện tượng 2 : Màn sáng co trên đầu, có một số tia quét ngược trên đầu .

    Nguyên nhân của hiện tượng trên là do :

  • Mất nguồn 46V cung cấp cho IC công suất mành

  • Hỏng IC công suất mành .

    Phương pháp kiểm tra sửa chữa

  • Hàn lại chân IC công suất mành

  • Kiểm tra điện áp 46V ở chân 6 IC công suất , nếu mất điện áp này cần kiểm tra R410, D404, R302

  • Thay IC công suất TDA8356